Bảo vệ môi trường

Một số kiến thức về rác thải nhựa

Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựacủa Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 20/8/2020 nêu rõ: Ô nhiễm nhựa đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất mà các quốc gia đang phải đối mặt. Mỗi năm, lượng chất thải nhựa do con người thải ra trên phạm vi toàn cầu đủ để phủ kín 4 lần diện tích bề mặt Trái đất, trong đó có 13 triệu tấn chất thải nhựa được đổ ra đại dương. Việc lạm dụng sử dụng sản phẩm nhựa, nhất là túi nilon khó phân huỷ, sản phẩm nhựa dùng một lần đã và đang để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường, vấn đề ô nhiễm nhựa, đặc biệt là ô nhiễm nhựa đại dương là vấn đề thật sự đáng báo động, đã, đang và sẽ gây thiệt hại to lớn cho môi trường sinh thái ở nước ta.

Thực trạng rác thải nhựa ở Việt Nam

Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, mỗi năm tại Việt Nam có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa thải ra môi trường, 0,28 triệu đến 0,73 triệu tấn trong số đó bị thải ra biển – nhưng chỉ 27% trong số đó được tái chế, tận dụng bởi các cơ sở, doanh nghiệp.

Điều đáng nói là việc xử lý và tái chế rác thải nhựa còn nhiều hạn chế khi có đến 90% rác thải nhựa được xử lý theo cách chôn, lấp, đốt và chỉ có 10% còn lại là được tái chế.

Việt Nam đang đối mặt với nhiều nguy cơ từ rác thải nhựa, đặc biệt là sau đại dịch Covid-19. Rác thải nhựa có thể bị thải bỏ ra môi trường và xâm nhập vào chuỗi thức ăn do bị tan rã thành các mảnh và hạt nhỏ hơn theo thời gian. Theo đó, lượng tiêu thụ nhựa trung bình của một người Việt đã tăng 11 lần, từ 3,8kg/người năm 1990 lên 41,3 kg/người năm 2018 và tiếp tục tăng thời gian qua do nhu cầu về đồ nhựa trong thời gian cách ly phòng Covid-19.

Tại các đô thị Việt Nam, tổng lượng túi nilon được sử dụng là 10,48 – 52,4 tấn/ngày. Trong giai đoạn 2019 – 2022, xu hướng tăng trong chi tiêu hộ gia đình cho thực phẩm và đồ uống tạo ra động lực tăng trưởng chính cho phân khúc bao bì nhựa.

Theo đó, phân loại, thu hồi, tái chế và xử lý rác thải nhựa còn hạn chế. Chỉ có khoảng 11-12 % số lượng chất thải nhựa, túi nilon được xử lý, tái chế, số còn lại chủ yếu là chôn lấp, đốt và thải ra ngoài môi trường. Đặc biệt, trong rác thải y tế có khoảng 5% là rác thải nhựa. Mỗi ngày, có khoảng 22 tấn chất thải nhựa được thải ra từ các hoạt động y tế, trong số đó lẫn với rác thải nguy hại (thuốc, hóa chất..). Thu gom, tái chế và chôn lấp loại rác thải nhựa này đều ảnh hưởng tới sức khỏe cộng đồng và ô nhiễm môi trường.

Nguồn gốc phát sinh rác thải nhựa

Rác thải nhựa là những chất không được phân hủy trong nhiều môi trường. Bao gồm nhiều loại chai lọ, túi đựng hay đồ chơi cũ… Chất thải ni lông gồm các bao bì bằng nhựa polyethylene (PE) sau khi sử dụng trở thành rác thải.

Chất thải nhựa sinh hoạt phát sinh từ hoạt động sinh hoạt hàng ngày của con người từ các nguồn sau:

  • Chất thải nhựa từ các chợ, tụ điểm buôn bán, nhà hàng, khách sạn, khu vui chơi, giải trí, khu văn hoá,trường học…
  • Chất thải sinh hoạt của dân cư, khách vãng lai, du lịch…
  • Thực phẩm dư thừa nilon, nhựa, chai nước nhựa, các chất thải nguy hại…
  • Chất thải nhựa sinh hoạt của công nhân trong các công trình xây dựng, cải tạo và nâng cấp, nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp…

TÁC HẠI CỦA RÁC THẢI NHỰA

Đối với môi trường

Do tính chất khó phân hủy nên ngay cả khi được thu gom đưa đi chôn lấp vào đất, nhựa vẫn tồn tại hàng trăm năm làm thay đổi tính chất vật lý của đất, đồng thời gây ô nhiễm môi trường đất, làm đất không giữ được nước dẫn đến tình trạng xói mòn, thiếu dinh dưỡng và oxi, làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trồng.

Đặc biệt, nếu xử lý rác thải nhựa không đúng cách. Ví dụ như đốt nhựa không đúng quy chuẩn còn là nguy cơ gây ô nhiễm môi trường không khí, tạo ra hiệu ứng nhà kính và làm ảnh hưởng một cách tiêu cực đến đời sống con người và các sinh vật sống.

 

Bãi rác được chụp lại trong Chiến dịch “Clean Up Việt Nam lần 3”

 

Đối với sinh vật biển

Việc xả thải rác thải nhựa tràn lan trên biển đã gây ra hiện tượng “ô nhiễm trắng” và làm ảnh hường nghiêm trọng đến các loài thủy, hải sản như: Có gần 300 loài sinh vật biển bị vướng hay ăn phải các mảnh rác thải nhựa trên biển, gây phá hủy tế bào, tác động xấu tới hệ tiêu hóa… hoặc làm tắc khí quản gây ngạt thở. Theo thống kê, bình quân trong mỗi con cá chứa khoảng 2,1 mảnh vi nhựa. Đây chính là nguyên nhân gây tử vong cho nhiều loài động vật. Việc trong sinh vật biển chứa nhiều mảnh vi nhựa các rác thải nhựa trôi nổi trên biển cũng là nguyên nhân gây phá huỷ hay suy giảm đa dạng sinh học và làm thay đổi cấu trúc, thành phần của hệ sinh thái biển.

Đối với con người

  • Rác thải nhựa bị thải ra môi trường hoặc bị chôn lấp, theo thời gian sẽ bị phân rã thành những mảnh nhựa với rất nhiều kích cỡ khác nhau như: micro, nano, pico… Những mảnh vi nhựa này sẽ lẫn vào đất, môi trường và không khí… khiến cho các loài sinh vật biển, chính con người ăn phải, đưa chúng vào cơ thể đe dọa đến sức khỏe.
  • Còn riêng với những loạirác thải nhựa đốt để xử lý, sẽ sinh ra các loại khí độc bao gồm: khí dioxin, furan… ảnh hưởng rất lớn đến tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, thậm chí gây ung thư.
  • Trong một số loại túi nilon có thể lẫn lưu huỳnh, dầu hỏa nguyên chất… vì thế khi đốt cháy gặp hơi nước sẽ tạo thành các loại axit sunfuric gây ra mưa axit vô cùng nguy hiểm đối với sức khỏe con người và sinh vật.
  • Hiện nay còn có rất nhiều sản phẩm nhựa kém chất lượng được sản xuất với số lượng lớn, trong quá trình sử dụng sẽ sản sinh ra BPA – đây là chất độc hại và gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm ở người như vô sinh, tiểu đường thậm chí gây ung thư…

SINH VIÊN ĐẠI HỌC MỞ TPHCM NÓI KHÔNG VỚI RÁC THẢI NHỰA

Trường Đại học Mở TPHCM luôn tiên phong với sứ mệnh bảo vệ môi trường, “nói không với rác thải nhựa”, thực hiện tuyên truyền và hành động nhằm giúp giải quyết các vấn đề về rác nhựa như:

  • Phân loại rác tại nguồn

Việc phân loại rác tại nguồn góp phần tiết kiệm được tài nguyên, góp phần nâng cao nhận thức cho cộng đồng về việc bảo vệ và sử dụng hợp lý các loại tài nguyên, bảo vệ môi trường. Tại các cơ sở học tập của sinh viên Trường Đại học Mở TPHCM luôn được trang bị đầy đủ các thùng rác và có hướng dẫn sinh viên phân biệt đúng các loại rác, trong đó:

+ Rác hữu cơ: thường là thức ăn thừa, vỏ trái cây…

+ Rác vô cơ: gồm loại tái chế và không tái chế. Rác tái chế là loại rác có khả năng được tái sử dụng, có thể dùng lại nhiều lần trực tiếp hoặc chế biến lại như giấy, bìa cát tông… Rác không tái chế là loại rác thải đã qua sử dụng và không còn khả năng tái chế, chỉ có thể tiến hành xử lý và đưa ra ngoài môi trường.

+ Chất thải nguy hại: loại rác chứa đặc tính gây nguy hại trực tiếp như dễ cháy, gây ngộ độc, dễ ăn mòn, dễ nổ, lây nhiễm (pin hỏng, acquy, đèn huỳnh quang…).

  • Tái chế các chất thải nhựa:

Tái chế rác thải nhựa mang đến nhiều ưu điểm, giúp làm sạch môi trường, tái sử dụng các tài nguyên, đồng thời còn tạo việc làm cho người lao động. Trường Đại học Mở TPHCM luôn khuyến khích Cán bộ viên chức và sinh viên tái chế rác thải nhựa, có thể tự thực hiện như tái chế rác nhựa thành đồ handmade, các vật dụng để trồng cây hay tái dùng một sản phẩm nhựa nhiều lần… Bên cạnh đó, các sin viên có thể tham gia Nghiên cứu khoa học về chủ đề Nhựa, tham gia các cuộc thi về bảo vệ môi trường như Ý tưởng sáng tạo dành cho người học, Share your Green…

Hình ảnh cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo cho người học”

 

Hình ảnh cho cuộc thi “Share your Green” do CLB OU Green Plus tổ chức

 

  • Tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về chất thải nhựa nói riêng và bảo vệ môi trường nói chung.

Bao gồm các tác hại từ việc sử dụng đồ nhựa, bỏ rác đúng nơi quy định, không vứt rác bừa bãi, chủ động phân loại rác thải, hạn chế tối đa việc sử dụng đồ nhựa một lần,…

Những hành động mà Ouers có thể thực hiện Nói không với rác nhựa, đó là:
1. Mang túi vải/balo khi đi mua sắm thay cho túi nilon.
2. Từ chối sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần như là muỗng, nĩa, tăm bông, nắp
ly, ống hút…
3. Không mua các sản phẩm có bao bì “CHƯA THỂ TÁI CHẾ ĐƯỢC”
4. Mang theo muỗng inox nếu bạn hay mua thức ăn ngoài trường.
5. Mang bình nước cá nhân và lấy nước uống ở vòi nước công cộng của OU.
6. Tái sử dụng túi nilon.
7. Tái chế các rác nhựa bạn đã sử dụng trong hôm nay.
8. Tuyên truyền cho bạn bè cùng thực hiện.
9. Sử dụng bút máy thay cho bút bi.
10. Hạn chế dùng khăn giấy ướt và không xả giấy ướt đã dùng xuống toa lét.
11. …
Góp sức mỗi ngày một hành động nhỏ, OU sẽ trở thành ngôi trường tốt hơn trong mai sau./.

OU Green Plus tổng hợp

 

 

 

TIN LIÊN QUAN

14 - T.1 2023

Viên chức Trường ĐH Mở TP. Hồ Chí Minh tham gia chiến dịch Xuân tình nguyện 2023 tại tỉnh Tiền Giang

Nhằm tạo điều kiện cho Đoàn viên Viên chức và Giảng viên Trường Đại học Mở TP. Hồ Chí Minh tham gia các hoạt động phục vụ cộng đồng, thể…

27 - T.12 2022

Phân loại rác thải đúng cách: Bảo vệ bản thân – Bảo vệ môi trường

Phân loại rác thải là việc làm cần thiết giúp bảo vệ môi trường sống của chúng ta ngày càng tốt hơn, tươi xanh và sạch đẹp hơn. Nếu phân…

17 - T.12 2022

Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh trồng cây giữ gìn môi trường xanh

Ngày 17 tháng 12 năm 2022, sinh viên Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh đã trải qua một ngày ý nghĩa khi tham gia trồng cây, tạo mảng…

16 - T.12 2022

Xây dựng ý thức bảo vệ môi trường, phát triển bền vững tại Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Ủy ban Môi trường và Phát triển của Liên hợp quốc, phát triển bền vững “là sự phát triển nhằm thỏa mãn các nhu cầu hiện tại của con…

16 - T.12 2022

[OU GREEN NEWS] SỐ PHẬN CỦA NHÂN LOẠI TRƯỚC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Ngày nay, biến đổi khí hậu được cho là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại thế kỷ 21 do tác động nghiêm trọng và trực…

16 - T.11 2022

HappyU cùng chuyến đi thiện nguyện ấm áp: “Đông se lạnh – Ấm trong tim”

Những nụ cười, niềm hạnh phúc của tình nguyện viên khi cùng nhau gói quà hay những lời cảm ơn, cái vẫy tay chào của những người nhận quà đều…

09 - T.9 2022

Tết Trung thu OU năm 2022

Thực hiện theo chương trình công tác năm học 2022-2023 và nhằm mục tiêu chăm lo đời sống tinh thần cho con viên chức – người lao động trường nhân…

08 - T.9 2022

Lễ ra quân Chương trình “Ou đồng hành” năm 2022

Vào lúc 8h00 sáng ngày 08/9/2020 tại Hội trường cơ sở Võ Văn Tần đã diễn ra buổi Lễ ra quân “Chương trình Đồng hành cùng Tân sinh viên năm…

05 - T.9 2022

Một ngày với các em nhỏ tại Trường Chuyên biệt Tương lai Quận 3

Ngày 5/9/2022, Lễ khai giảng của khoảng 23 triệu học sinh được tổ chức thống nhất trên cả nước. Hòa chung với không khí vui tươi ấy, các em nhỏ…

20 - T.7 2022

 Nhận lại an vui bằng những hành động giúp người thầm lặng

Đằng sau sự xinh đẹp và tràn đầy sức sống của thành phố lớn nhất Việt Nam – Thành phố Hồ Chí Minh, vẫn còn đâu đó những hoàn cảnh…